"aceh" veya "atjeh" diye de yazılır. endonezya'nın özerklik kazanmış eyaletlerinden biridir.
aceh; ilk kez piri reis veya sokollu döneminde ispanyol-portekiz colonializm'ine karşı olarak osmanlı'yla diplomatik ve askeri ilişkilere girmiştir. ondan önce her asyalı müslüman gibi hacca giderken önce istanbula uğrar halifeden dua ve hediye alır kutsal topraklara giderlermiş. ama sonra avrupalıların keşifler hareketi sonucu sakata gelmesinler deyu osmanlı mühimmat, askerler ve ulema yollamıştır. bugün hala türk köyü ve türk asıllılar vardır.
en son osmanlı toprakları kabul edilmiş 150 küsür yıl osmanlı sancağı altında, halifeye hutbede dua ederek (u: hala eden köyler var) nizam-ı alem mefkuresinin en uç karakolu olmuşlardır.
jawa adasında sömürge kuran hollanda, sumatra adasındaki ace'ye girmek istediği zaman, sultan siktir çekmiş ve " buralar osmanlı toprağıdır (u: yarraaaaaam)" demiştir. hollanda baya bir süre topraklara girememiş en son devirlerimizi yaşadağımız zamanlar bir elçi göndererek topraklar üzerinde 4 memleketle masaya oturmuş ve kaybetmişizdir.
ace'li kardaşlarımız osmanlı'ya 2-3 kez yardım için gelmiş ama bizim kendimize yardım edecek adam ihtiyacımız olduğundan son zamanlar birşey yapılamamış. sadece sömürge altında asimilasyon sıkıntısı yaşamasınlar diye singapur'daki malaylar için tercüme edilen malayca kuran meali buraya da yollanmıştır.
ace'ye gidemedim ama ace'li 2 yakın arkadaşım vardı.1'i malezya'da kayınpederin elemanı, diğeri endonezya'da gam üyesi. 2'si de beni acehlilere benzetir ve senin simanda çok adam var başkent banda aceh'de derler.neyse, dediklerine göre endonezya devleti hükümeti ace'yi ve sumatra adasını sömürüyor ama oraya yatırım yapmıyormuş. bunlar da laik-sömüren ve işlerine yaramayan demokrasi istemediklerinden kendilerine verilen türk sancağına kıbrıs bayrağındaki gibi 2 şerit atmışlar ve gam denen bir örgüt kurmuşlar. bu yüzden kırmızı zemin üzerine beyaz hilal yıldız ama 2 siyah şerit ortasında, gam bayrağı kabul edilmiş ve endonezya hükümetince yasaklanmıştır.
ace'liler çözüm olarak bizim atalarımız ve halifemizin devleti dedikleri türk bayraklı motiflere el atmışlar. şapka,t-shirt,sticker hemen hemen herkeste türk bayrağı motifli eşyalar var. yanılmıyorsam tsunami için oraya gelen avrupalılar "oha türkler buraya da gelmiş, burayı da mı fethetmiş, bsg" diye ağızları açık kalmış. tsunami dedim de diğer endonezyalılar ace'lilerin güya en muhafazakar-dindar bir yer olarak övünmesine karşın tsunaminin onlara gelmesini farklı yorumluyorlar. ben de "bu oyuna gelmeyin olm, siz kardeşsiniz (u: zihkarım)" diyordum jawa adasındaki arkadaşlara. gam örgütüne terör gözüyle baktıklarından, acehliler de desstek verdiklerinden bir huzursuzluk-sevimsizlik var.
gam; yani gerakan aceh merdeka. gerakan bahasa'da hareket demek, merdeka ise bağımsızlık-istiklal. aceh istiklal hareketi gerillaları kırsala, ormanlara çekilerek yıllarca endonezya ordusuyla ülke içinde çatıştılar. sorarsanız şeriat ve saltanat için derler. acehliler de öyle der, ya abisi ya amcası ya babası ya kendisi üyedir.
ama ben her ne kadar türk olarak gurur duysam da ,olayın arkasından salib'in pis kokularını duyuyordum ve üzülüyordum.
3 yıl galiba oldu, artık ace silahlı mücadeleyi bırakma şartını özerklik verilmesine bağladı. endonezya'da bir yanlışa daha adım atarak kabul etti. halbuki doğu timor elinden böyle çıkmıştı.
şu an ace, diğer endonezya eyaletlerinden farklı olarak özerk. kısmi şeriat var. saltanat tam olmasa da ona benzer bir yapı var. tsunami yaraları sarıldı baya. yalnız misyonerler cirit atıyor. fethullah gülen cemaati okulları arttı. onlar da orada eğitim alanında koşturuyorlar.
ace'liler her zaman bana çok güzel,samimi ve ülküdaş gelmiştir. kayınpederin işçisi kaynanamın yanında bana "keyfe haluke" diye sorduğunda ben cevaben "saya orang turki" dedim ve adamın bana sarılması bir oldu:
- ben de osmanlıyım, ben de türk sayılırım. bizim kültürümüz ve atalarımız bir! senin gibi çok adam var başkentte. aynı sana benziyorlar. çok sevindim kardeşim.
(u: ağlayan sımayli) (u: özledim lan badrul) (u: seneye aceh deyim)
aceh; ilk kez piri reis veya sokollu döneminde ispanyol-portekiz colonializm'ine karşı olarak osmanlı'yla diplomatik ve askeri ilişkilere girmiştir. ondan önce her asyalı müslüman gibi hacca giderken önce istanbula uğrar halifeden dua ve hediye alır kutsal topraklara giderlermiş. ama sonra avrupalıların keşifler hareketi sonucu sakata gelmesinler deyu osmanlı mühimmat, askerler ve ulema yollamıştır. bugün hala türk köyü ve türk asıllılar vardır.
en son osmanlı toprakları kabul edilmiş 150 küsür yıl osmanlı sancağı altında, halifeye hutbede dua ederek (u: hala eden köyler var) nizam-ı alem mefkuresinin en uç karakolu olmuşlardır.
jawa adasında sömürge kuran hollanda, sumatra adasındaki ace'ye girmek istediği zaman, sultan siktir çekmiş ve " buralar osmanlı toprağıdır (u: yarraaaaaam)" demiştir. hollanda baya bir süre topraklara girememiş en son devirlerimizi yaşadağımız zamanlar bir elçi göndererek topraklar üzerinde 4 memleketle masaya oturmuş ve kaybetmişizdir.
ace'li kardaşlarımız osmanlı'ya 2-3 kez yardım için gelmiş ama bizim kendimize yardım edecek adam ihtiyacımız olduğundan son zamanlar birşey yapılamamış. sadece sömürge altında asimilasyon sıkıntısı yaşamasınlar diye singapur'daki malaylar için tercüme edilen malayca kuran meali buraya da yollanmıştır.
ace'ye gidemedim ama ace'li 2 yakın arkadaşım vardı.1'i malezya'da kayınpederin elemanı, diğeri endonezya'da gam üyesi. 2'si de beni acehlilere benzetir ve senin simanda çok adam var başkent banda aceh'de derler.neyse, dediklerine göre endonezya devleti hükümeti ace'yi ve sumatra adasını sömürüyor ama oraya yatırım yapmıyormuş. bunlar da laik-sömüren ve işlerine yaramayan demokrasi istemediklerinden kendilerine verilen türk sancağına kıbrıs bayrağındaki gibi 2 şerit atmışlar ve gam denen bir örgüt kurmuşlar. bu yüzden kırmızı zemin üzerine beyaz hilal yıldız ama 2 siyah şerit ortasında, gam bayrağı kabul edilmiş ve endonezya hükümetince yasaklanmıştır.
ace'liler çözüm olarak bizim atalarımız ve halifemizin devleti dedikleri türk bayraklı motiflere el atmışlar. şapka,t-shirt,sticker hemen hemen herkeste türk bayrağı motifli eşyalar var. yanılmıyorsam tsunami için oraya gelen avrupalılar "oha türkler buraya da gelmiş, burayı da mı fethetmiş, bsg" diye ağızları açık kalmış. tsunami dedim de diğer endonezyalılar ace'lilerin güya en muhafazakar-dindar bir yer olarak övünmesine karşın tsunaminin onlara gelmesini farklı yorumluyorlar. ben de "bu oyuna gelmeyin olm, siz kardeşsiniz (u: zihkarım)" diyordum jawa adasındaki arkadaşlara. gam örgütüne terör gözüyle baktıklarından, acehliler de desstek verdiklerinden bir huzursuzluk-sevimsizlik var.
gam; yani gerakan aceh merdeka. gerakan bahasa'da hareket demek, merdeka ise bağımsızlık-istiklal. aceh istiklal hareketi gerillaları kırsala, ormanlara çekilerek yıllarca endonezya ordusuyla ülke içinde çatıştılar. sorarsanız şeriat ve saltanat için derler. acehliler de öyle der, ya abisi ya amcası ya babası ya kendisi üyedir.
ama ben her ne kadar türk olarak gurur duysam da ,olayın arkasından salib'in pis kokularını duyuyordum ve üzülüyordum.
3 yıl galiba oldu, artık ace silahlı mücadeleyi bırakma şartını özerklik verilmesine bağladı. endonezya'da bir yanlışa daha adım atarak kabul etti. halbuki doğu timor elinden böyle çıkmıştı.
şu an ace, diğer endonezya eyaletlerinden farklı olarak özerk. kısmi şeriat var. saltanat tam olmasa da ona benzer bir yapı var. tsunami yaraları sarıldı baya. yalnız misyonerler cirit atıyor. fethullah gülen cemaati okulları arttı. onlar da orada eğitim alanında koşturuyorlar.
ace'liler her zaman bana çok güzel,samimi ve ülküdaş gelmiştir. kayınpederin işçisi kaynanamın yanında bana "keyfe haluke" diye sorduğunda ben cevaben "saya orang turki" dedim ve adamın bana sarılması bir oldu:
- ben de osmanlıyım, ben de türk sayılırım. bizim kültürümüz ve atalarımız bir! senin gibi çok adam var başkentte. aynı sana benziyorlar. çok sevindim kardeşim.
(u: ağlayan sımayli) (u: özledim lan badrul) (u: seneye aceh deyim)