cemil meriç – Muhalif Sözlük
aynı zamanda o güzelim gözlerini tecessüs uğrunda kaybetmiş fikir işçisidir. Biricik aşkı lamiâ hanıma göndereceği mektupları, eşi fevziye hanımın kaleme almış olması da muazzam bir hadisedir. fevziye hanım'ın cefâkar, vefâkar ve merhametli yapısı, cemil meriç'in onu hep bir anne şefkatiyle görmesine ve ona derin bir saygı/sevgi beslemesine neden olmuştur.

gençlik serüvenlerini ve fikri gelişimini anlattığı bu ülke'den bir alıntı..

"Batılı için tekamül bir başkalaşma, bir kişileşme. Sürünün tarihi yok. Ama tarihin yaratıcısı o. Sürünün önüne geçmek, sürüden ayrılmak mı? Aradaki mesafe uzayınca, evet!

Coşmak lazım, diyor Saint-Simon, yaşamak lazım. Hem zirvelerde, hem uçurumlarda yaşamak. Dizginleri gerilen at şahlanır, ama kanatlanmaz.

Tecrübe, harem ağalarının silahı. Büyüklerin bu koltuk değneğine ihtiyacı var mı? isa tecrübesiz. Saint-Just tecrübesiz olduğu için ulu. Tecrübe, bayalığa alışmak ve bayağılaşmak.

insanları eskisi kadar sevmemek. insanları ve eşyayı. Galiba ölmek de bu."

biraz da jurnal 2'den alıntı :

"çağdaş avrupalı, ya ümitsizlik, ya iman diyor. Başka yol yok. Zavallı büyücü çırağı, uyanışın biraz geç olmadı mı? "

"Tabular tabular..Her adımda şuura dur emrini veren bir jandarma neferi. Her kapının arkasında, elinde bıçak, bekleyen bir harem ağası. Düşünme! Düşüneni iftiranın ve sefaletin lağımında boğduktan sonra ellerimizi yıkayıp, "efendim bizde filozof yetişmiyor" diye ah-u vahlar."

üstâd büyük adamdır. sürekli aramanın, sürekli merakın, hakikati sorgulamanın belki de tek ana gâye olması gerektiğini göstermiştir. tertemiz ve zinde bir beyindir. en az bu kadar da büyük bir yüreğe sahiptir:

"Yalnız seninim. Ve yalnız beni düşündüğün müddetçe aşkımızın ömrü ebedidir. Büyüyü ancak ihanetin bozar. Manevi ihanetin. Bir an için gözbebeklerinde raksedecek herhangi bir yabancı hayal, o zaman bu rüya bir kabusa döner ve bir uçurumun kıyısında uyanırsın."