genel olarak gölge oyununa verilen ad iken özelde bir gölge oyunu olan hacivat ile karagöz'ün kahramanlarından biridir. gölge oyunu kahramanı olan karagöz, mürekkep yalamamış, cahil, halktan biridir. rivayet odur ki orhan bey döneminde bir cami yapımında çalışan hacivat ile karagöz, çok konuştukları ve diğer işçilerin de çalışmalarını engelledikleri için idam edilmişlerdir ve daha sonra pişman olan padişah, anılarını yaşatman adına bu iki işçinin diyaloglarını gölge oyunu hâline getirmiştir. bunun yanı sıra genel kanıya göre gölge oyunu, yavuz sultan selim döneminde mısır'ın fethi üzerine orada görülüp osmanlıya getirilmiştir.