köroğlu – Muhalif Sözlük
sırtını çamlıbel'e verip bolu bey'ine kan kusturmuş yiğittir.

benden selam olsun bolu bey'ine
çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır
ok gıcırtısından kalkan sesinden
dağlar seda verip seslenmelidir.

düşman geldi tabur tabur dizildi
alnımıza kara yazı yazıldı
tüfek icad oldu mertlik bozuldu
eğri kılıç kında paslanmalıdır.

köroğlu düşer mi yine şanından
ayırır çoğunu er meydanından
kır at köpüğünden düşman kanından
çevrem dolup şalvar ıslanmalıdır
nasreddin hoca gibi türk dünyası'nın ortak değerlerinden biridir. adaletsizliğe başkaldırmanın oğuz illerindeki adı olmakla beraber bileğini bükebilen sadece diğer bir oğuz evladı olan (b: kiziroğlu)dur.
türkler islamiyet'e geçmeden ve anadolu'ya gelmeden önce oluşmuş destandır. kazakistan, özbekistan ve türkmenistan varyantlarında köroğlu, annesinin kendisine hamile iken ölmesi üzerine mezarda doğdu için goroğlu adını almıştır. zira "gor" mezar anlamına gelmektedir. azerbaycan ve kırım varyantlarında ise anadolu varyantında olduğu gibi ruşen ali, babası seyis yusuf'un gözleri bolu tarafından kör edildiği için köroğlu adını almıştır. destan kahramanı olan köroğlu ile karıştırılan âşık ise 16. yüzyılda yaşamış olan asker şairlerdendir. "tüfeng icad oldu mertlik bozuldu". sözü de kendisine aittir.