teşkilat-ı mahsusa. Türk istihbarat Teşkilatı'nın başlangıcı Teşkilat-ı Mahsusa olarak gösterilir. Teşkilat-ı Mahsusa, 20. yüzyılın ilk çeyreğinde faaliyet gösteren, döneminde dünyanın en güçlü ve etkin gizli örgütlerinden biriydi. Ajanlarının büyük bir bölümü Türk'tü, ancak Osmanlı imparatorluğu'nun her yanına ve yurtdışına dağılmış bulunan çeşitli hücrelerin liderlerinin çoğu da Türk değildi. Teşkilat-ı Mahsusa personeli 1916 yılında 30 bin kişiye ulaşmıştı. Osmanlı Devleti'nin son yıllarında, siyasi birliğin korunmasını sağlamak, ayrılıkçı hareketleri önlemek ve yabancı ülkelerin Ortadoğu'daki istihbarat ve gerilla faaliyetlerine karşı koymak amacıyla kurulan Teşkilat-ı Mahsusa, modern anlamda ilk Türk gizli servisiydi.
Alanına göre 3 ana bölüme ayrılıp her ülke coğrafyası için farklı masalar vardı. Hindistan masası, Libya Masası, Trakya masası gibi.. En kısa ömürlü türk devleti olan Batı Trakya Türk Cumhuriyeti'ni kuran bu teşkilatçılardı. 1.Dünya Savaşı akabinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin ilk bağımsızlık hareketine önderlik edip devletin kurulmasında en büyük paya sahip yine teşkilat-ı mahsusa üyeleridir.
Alanına göre 3 ana bölüme ayrılıp her ülke coğrafyası için farklı masalar vardı. Hindistan masası, Libya Masası, Trakya masası gibi.. En kısa ömürlü türk devleti olan Batı Trakya Türk Cumhuriyeti'ni kuran bu teşkilatçılardı. 1.Dünya Savaşı akabinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin ilk bağımsızlık hareketine önderlik edip devletin kurulmasında en büyük paya sahip yine teşkilat-ı mahsusa üyeleridir.